Tallit (Siôl Weddi)

Pan fyddan nhw’n gweddïo mae Iddewon yn gwisgo siôl weddi o’r enw tallit, dros eu hysgwyddau neu ar eu pen. Mae taselau ar odre’r siôl a thaselau hir, o’r enw tzitzith, ym mhob cornel. Mae’r Torah (Numeri 15:37-41) yn gorchymyn i’r Iddewon wisgo’r taselau hir hyn i’w hatgoffa i gadw pob un o’r 613 gorchymyn sydd yn y Torah.

Glas a gwyn yw lliwiau’r tallit yn aml. Mae symbolau Iddewig yn cael eu brodio ar y siôl yn aml – symbolau fel y Menorah (y canhwyllbren â saith cangen) a geiriau cyntaf pob un o’r 10 gorchymyn.

Kippah (Cap)

Mae Iddewon yn gwisgo’r kippah ar eu corun er mwyn dangos parch at Dduw. Maen nhw’n defnyddio clipiau i’w gadw yn ei le. Mae rhai Iddewon yn gwisgo’r kippah bob amser ac mae eraill ond yn ei wisgo pan fyddan nhw’n gweddïo ac yn y synagog. Ceir y kippah mewn amrywiaeth o liwiau. Mae rhai yn blaen ac mae eraill wedi eu brodio â phatrymau, lluniau neu symbolau Iddewig. Enw arall ar y kippah yw’r Yamulkah.
Mezuzah

Sgrôl fach o femrwn yw’r Mezuzah sydd wedi'i wneud o groen anifail. Mae'n cynnwys dau baragraff o lawysgrifen Hebraeg o’r Torah (y Torah yw rhan o lyfr sanctaidd yr Iddewon). Yr enw ar y ddau baragraff yma yw'r ‘Shema’. Mae’r Shema yn dechrau â’r adnodau: “Gwrando, O Israel: Y mae’r Arglwydd ein Duw yn un Arglwydd. Câr di yr Arglwydd dy Dduw â’th holl galon ac â’th holl enaid ac â’th holl nerth”. (Deuteronomium 6:4-5) Crynodeb o gyfraith yr Iddewon yw’r Shema.

Dywedodd Duw wrth yr Iddewon am glymu’r Mezuzah at bostyn y drws. Yn Deuteronomium 6:9 mae’n dweud: “Ysgrifenna hwy ar byst dy dy ac ar dy byrth.” I wneud hyn mae’r Iddewon yn rhoi’r memrwn mewn casyn bach plastig neu fetel ac yn ei hoelio i bostyn y drws (ar yr ochr dde). Wrth fynd i mewn neu allan o’r ty, maen nhw’n cyffwrdd â’r casyn ac yn cofio am Dduw ac am ei reolau. Fel arfer, mae’r casyn yn cael ei addurno â lluniau neu symbolau Iddewig ac ysgrifen Hebraeg.

Noder, mae'r Iddewon yn ystyried bod memrwn y Mezuzah yn sanctaidd ac mae'n beth amharchus iawn i'w gyffwrdd ag ef. Felly, ar gyfer ysgolion, ceir llungopi o'r geiriau ar bapur arferol yn hytrach na llawysgrifen ar groen anifail. Mae'n iawn i gyffwrdd â chasyn y Mezuzah (gyda pharch, wrth gwrs, fel gydag unrhyw arteffact crefyddol arall).

Yn ôl
Cynnwys
Nesaf